Zowel bij nieuwbouw van appartementengebouwen als bij grondige renovatieprojecten vormt verduurzaming steeds vaker een knelpunt. De ambitie is duidelijk: overstappen naar een all-electric warmtepompsysteem. In de praktijk blijkt dat echter in steeds meer regio's niet haalbaar door netcongestie. Niet alleen in woningbouw, maar ook bij verduurzaming van hotels, scholen en publieke gebouwen vraagt dit om een andere benadering. En die ontstaat bij voorkeur al in de vroege ontwerpfase.

Vanaf 2027 verdwijnt de salderingsregeling. Voor installateurs die warmtepompen plaatsen, is dat geen probleem maar een kans. 'Je bent straks niet alleen installateur, maar ook adviseur. En dat is precies wat de markt nodig heeft.'

In Nederland krijgen steeds meer oude kantoorpanden een tweede leven als woning. Zo benutten we schaarse ruimte slim én creëren we moderne woonplekken in bestaande gebouwen. Deze transformaties brengen wel technische uitdagingen met zich mee. Hoe pak je dat aan? In Venlo werd een voormalig kantoorpand volledig gasloos gemaakt, met een combinatie van warmtepompen, een boiler, lucht/lucht warmtepompen voor koelen én verwarmen, en een slimme zoneregeling.

Het versterken, verbouwen, uitbreiden en gasloos maken van een bijna 90 jaar oude woning in Gronings aardbevingsgebied: het klinkt als een enorme investering in tijd en geld. Jan Knol en Gerda Kombrink gingen er drie jaar geleden echter mee aan de slag. Of ze de kosten ooit terugverdienen, vindt het stel niet interessant. "Het is veel belangrijker dat de aarde leefbaar wordt doorgegeven aan de generaties na ons."

Alle Nederlandse gemeenten hebben in een warmtevisie vastgelegd hoe ze tot 2030 aan de slag gaan met het aardgasvrij maken van woningen en gebouwen. Die lokale plannen leveren opgeteld niet genoeg op om aan de nationale doelstellingen voor een aardgasvrije gebouwde omgeving te voldoen, blijkt uit analyse door milieuorganisatie Natuur & Milieu.

Wie in een woning met een warmtepomp, zonnepanelen of isolatie woont, maakt zich dankzij die maatregel gemiddeld veel minder zorgen over zijn of haar energierekening. Dit blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau Motivaction in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). Bovendien geeft een meerderheid - in het geval van warmtepompen 85 procent - van de respondenten aan tevreden of zeer tevreden met de duurzame maatregel te zijn.

De eerste zeven bedrijven die Sjoerd Luteyn benaderde om zijn slecht geïsoleerde woning uit 1650 te verduurzamen, zagen er geen heil in. Ze noemden het zelfs onmogelijk. De achtste dacht daar anders over. Zijn ideeën zijn inmiddels verwezenlijkt; met een all-electric warmtepomp is de woning gasloos gemaakt. Luteyn vertelt over het project en gaat in op de grootste tegenvaller: de ingewikkelde procedure om subsidie aan te vragen.

Vereniging Warmtepompen en NVI-GO (Nederlandse VerduurzamingsIndustrie - Gebouwde Omgeving) zijn verbaasd over het voorstel van de nieuwe regeringscoalitie om - zo stellen de verenigingen - 'de ingezette koers met betrekking tot de verduurzaming van Nederland in algemene zin, en die van individuele woningen specifiek, niet door te zetten'.

De plicht om vanaf 2026 bij het vervangen van een cv-ketel een (hybride) warmtepomp te laten installeren, wordt geschrapt. Dit is een van de punten in het hoofdlijnenakkoord van de nieuwe regering van PVV, BBB, VVD en NSC.

Sommige woningeigenaren halen het vervangingsmoment van hun cv-ketel naar voren, om de plicht van een duurzaam alternatief in 2026 te omzeilen. Dit concludeert RTL Nieuws op basis van een rondgang langs installateurs, die aangeven dat hun klanten bang zijn voor de kosten van een warmtepomp. Vasthouden aan de cv-ketel kan de komende vijftien jaar echter duizenden euro's duurder uitpakken, rekent vergelijkingssite Slimster voor.