Kent u ‘m? De DeLorean met zijportieren die omhoog opengaan? Voor de non-boomers / 50-minners onder ons: Back To The Future. Aan die film dankt deze auto zijn bekendheid. Het was ook de opening van Futureproof medezeggenschap, verzorgd door dr. Mike Hoogveld, veelgevraagd spreker en futuroloog. Inmiddels is Back To The Future gegaan van filmtitel naar gevleugelde uitdrukking. Niet altijd in positieve zin, meestal wil degene die het zegt een deja vu-gevoel kwijt. Daar gaan we weer, dat hebben we al eens geprobeerd, en dat werkte niet. Dus waarom nu wel? Mike Hoogveld wil niet dat u die uitdrukking zò gebruikt. Hij wil liever niet dat u het verleden herhaalt in de nabije toekomst. Maar eerder dat u de toekomst naar het heden haalt, oftewel: de toekomst begint nu al.

• Tip! Tijdens de Basiscursus Medezeggenschap, dit jaar nog op 7 december 2021 leer je alles wat je nodig hebt om je werk als or-lid optimaal uit te voeren. Niet alleen de wetten en regels, maar ook hoe organisaties en rechters daarmee in de praktijk meestal omgaan.

Geen tijd voor!?

U denkt misschien: ik heb nu al meer dan genoeg te doen, laat die toekomstmuziek maar even wachten. Maar hoe langer u wacht met oriënteren op de toekomst, des te verder bent u al in die toekomst. En die wacht niet totdat uw organisatie er tijd voor heeft. The Future Is Now, zou je kunnen zeggen. Die slogan bracht Mike Hoogveld met verve over de bühne, tijdens zijn inspirerende key note op Futureproof Medezeggenschap. Je verdiepen in de toekomst is niet moeilijk of tijdrovend, zei hij er geruststellend bij. Kijk gewoon wat vaker om je heen, dan ben je al toekomstgericht bezig. Kijk wat vaker intern, in je eigen organisatie en vakgebied naar de ontwikkelingen die eraan komen en soms al gaande zijn. En kijk ook extern, naar ontwikkelingen bij klanten, op markten en technologische ontwikkelingen die ontluiken. Neem niet alles daarvan klakkeloos over. Maar kijk hoe dat in uw organisatie zou kunnen werken, was Mike’s boodschap.

Pas op voor primaire reacties

Het is al vaker gezegd: mensen houden niet van veranderingen. En daarin zijn we niet de enige soort. Dat gold al voor de reptielen, de oudste soort nog levende wezens waar de mensen een stukje hersens van hebben geërfd. Dat stukje is ons oerinstinct om te vluchten of te vechten als het lastig wordt. En nog steeds zijn bijna al onze primaire reacties een van beide gedragingen: vluchten of vechten. Dan zijn we vooral reactief bezig, en daarom houden onze hersens nog altijd niet van veranderingen. Dus hebben we overal routineus gedrag voor ontwikkeld, bestaan bijna overal protocollen en werkwijzen voor. Die we bijna tot in het absurde hebben geperfectioneerd, denk onder andere aan de lopende banden van Ford, en het Taylorisme.

Voor je het weet ben je een fossiel

Maar denk nu ook eens aan het mobieltje van Nokia. Het was de eerste mobiele telefoon die in massaproductie ging. In de jaren nul van deze eeuw was het de absolute marktleider. Vier miljard exemplaren waren er, bijna iedereen had er een. Vanaf 2012 kwam een obscuur nieuw modelletje op de markt: de I-Phone van Apple. En als een succesvolle virusvariant heeft dat model sindsdien de hele markt overgenomen. Nokia wilde er niet aan, want ze geloofden er niet in. Er zijn meer dan genoeg andere voorbeelden van gevestigde bedrijven die de boot hebben gemist. Zoals Kodak, die het digitaal fotograferen heeft uitgevonden maar er niets mee deed om zijn lucratieve filmrolletjesbusiness niet te torpederen. Van recenter datum is de ondergang van V&D, die is weggevaagd door e-commerce. Wordt als organisatie zelf geen fossiel, is de boodschap die Mike Hoogveld zijn toehoorders wil meegeven. Blijf niet in dezelfde vijver rondploeteren als een reptiel, maar zorg dat uw organisatie veranderend vermogen ontwikkelt als een kameleon. Probeer, en maak fouten omdat je wat probeert. Bouw op die manier aan een lerende organisatie, want de toekomst is al begonnen. Gelooft u het niet? Volgend jaar is er weer een event Futureproof medezeggenschap, die voorspelling durven we nu al aan.