De officiële ingebruikname vond plaats op een stormachtige dag. Terwijl de regen met bakken uit de lucht kwam - waar een zonnepark weinig mee kan - piepte de zon af en toe door de wolken en joeg de harde wind langs de dijk. En dat leverde stroom op: zowel de zonnepanelen als de windturbines produceerden op dat moment volop energie. Met een opzwepend aftelmuziekje, gevolgd door een druk op de knop en knallend vuurwerk, verrichtten de initiatiefnemers de feestelijke opening.
Groot duurzaam energiecluster
Managing director Alexander Koeman wees bij de opening op de lange aanloop. Al sinds 2019 werkt Ampyr in de Noordoostpolder met grondeigenaren en boeren aan contracten voor het land. “Het heeft echt wel langer geduurd dan gedacht,” zei Koeman. “Maar ik ben trots dat we dit complexe project nu gerealiseerd hebben.” Hij wees daarbij met name naar de proactieve rol van de gemeente Noordoostpolder, die het project als regisseur strak in goede banen leidde.
Het zonnepark van Ampyr is onderdeel van een breder cluster van hernieuwbare energie. De windmolens staan er al, maar de andere twee zonneparken en de batterij van 250 MW moeten nog volgen. Samen moet dit leiden tot ongeveer 1 GW aan opgesteld vermogen – waarbij de kanttekening gemaakt moet worden dat de batterij an sich geen energieproducent is, maar op momenten wél energie kan leveren.
Rockwool sluit eerste PPA
Een deel van de stroom gaat naar Rockwool, dat net als met Volkswagen een PPA met Ampyr heeft afgesloten. Voor Rockwool is dit de eerste PPA-overeenkomst wereldwijd. Directeur energie Kenneth Rotvig: “Ten opzichte van het simpelweg kopen van garanties van oorsprong, wat wij zien als lichtgroen, is zo’n PPA de donkergroene route, omdat we echt onderdeel zijn geworden van het project.”
Bij gecombineerde koop van elektriciteit én garanties van oorsprong (GvO's), zoals hier in de Noordoostpolder, is er sprake van een zogeheten fysieke PPA. Hoewel Rotvig tevreden is met het huidige contract, ligt bij hem de voorkeur bij virtuele PPA’s. “Een fysieke PPA is duurder, omdat productie en afname niet altijd samenvallen, er kan namelijk verschil optreden tussen de verwachting de dag ervoor en de omstandigheden op de dag zelf. Onze sleevingpartner Axpo [tussenpartij,red.] zorgt voor balans, maar dat brengt extra kosten met zich mee.”
Fysiek versus virtueel
Bij een fysieke PPA wordt de stroom fysiek geleverd en ontvangt de afnemer daarbovenop GvO's. Bij een virtuele PPA (vPPA) is er geen fysieke levering, maar een financieel contract: de producent verkoopt de elektriciteit op de markt, en het verschil tussen marktprijs en afgesproken vaste prijs wordt verrekend. Voor de afnemer blijven de garanties van oorsprong over.
Voor veel bedrijven zijn vPPA’s aantrekkelijk, maar in Europa lastig uitvoerbaar. Ze worden onder IFRS 9, de internationale verslaggevingsstandaard voor financiële instrumenten, meestal aangemerkt als financiële derivaten, omdat er geen fysieke levering plaatsvindt en ze meebewegen met de energieprijzen. Daardoor moeten ze tegen reële waarde op de balans worden gezet, waarbij prijsvolatiliteit direct doorwerkt in de winst-en-verliesrekening. Dat kan leiden tot waardeschommelingen die groter zijn dan de operationele winst. Voor fysieke PPA’s geldt vaak een vrijstelling, waardoor die boekhoudkundige effecten zich minder snel voordoen. Rotvig: "Bij een contract van tien jaar kijk je dus mogelijk tien jaar tegen deze volatiliteit aan. Dat is absoluut niet aantrekkelijk."
VS is soepeler
In december 2024 heeft de International Accounting Standards Board (IASB) aanpassingen in IFRS 9 vastgesteld. Daardoor kunnen contracten die afhankelijk zijn van weersomstandigheden, zoals zon of wind, onder voorwaarden buiten de verplichting vallen om tegen reële waarde in de boeken te worden opgenomen. De wijzigingen zijn op 1 juli 2025 door de Europese Unie officieel goedgekeurd en gelden vanaf 1 januari 2026
Volgens Kenneth Rotvig is dit een stap vooruit. “Het wordt in Europa iets makkelijker om vPPA’s af te sluiten. Maar in de VS gaat dit al jaren veel eenvoudiger.” Het verschil zit in de boekhoudregels: in de VS worden vPPA’s vaak niet als derivaten beschouwd. “Daar zijn virtuele contracten de standaard. Als dit bij ons ook mogelijk wordt, dan gaat het echt vliegen. Nu zijn we met een een fysieke PPA vaak gebonden aan hetzelfde land. Met virtuele PPA’s zijn landsgrenzen niet van belang.”
Batterij
Het zonnepark Noordoostpolder is aangesloten op het hoogspanningsstation van TenneT bij Espel. Dat station werd in 2014 aangelegd voor het windpark en is nu uitgebreid om ook de zonneparken te kunnen opnemen. Er is geen geïntegreerd energiemanagement tussen wind, zon en batterij; alle parken hebben ieder hun eigen aansluiting. Ook de batterij wordt volgend jaar op dit station aangesloten. Ampyr onderzoekt of PPA’s in combinatie met batterijopslag meer waarde kunnen krijgen. “We zijn in gesprek met eindgebruikers over een PPA-contractvorm waarin een zonnepark in combinatie met een batterij mogelijk nog beter aansluit op het gebruiksprofiel van de eindgebruiker”, aldus het bedrijf.
