Een monteur doet in meerdere mails, ook aan zijn leidinggevende, melding van de technische tekortkomingen aan de bakfietsen. Die bestaan uit framebreuken en ondeugdelijke stuurkogels, zadelpennen en displays.
De werknemer krijgt geen reactie op zijn mails en de fabrikant (hierna werkgever) neemt ook geen actie op de technische gebreken. Sterker nog: de werknemer stelt dat hem de mond wordt gesnoerd en de werkgever hem wegzet als een moeilijke werknemer.
HvK: vermoeden van een misstand
De werknemer neemt ten einde raad contact op met de afdeling Advies van het Huis voor Klokkenluiders. Die concludeert dat er sprake is van een vermoeden van een misstand. Het Huis voor Klokkenluider stelt daarop Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) op de hoogte. De NVWA heeft niet de indruk dat de monteur zijn melding uit rancune heeft gedaan en vindt dat nader onderzoek nodig is.
Fietsenfabrikant start terugroepactie
Op 1 november 2023 heeft de inspectie door NVWA op het bedrijf plaatsgevonden, waarna verder onderzoek is gevolgd. De fietsenfabrikant mocht als gevolg hiervan tot nader order geen bakfietsen meer verkopen. De fabrikant is vervolgens een terugroepactie gestart voor diverse modellen bakfietsen. Deze ontwikkelingen kregen landelijke publiciteit.
Verband tussen meldingen en ontbindingsverzoek
De werkgever verzoekt de rechter de arbeidsovereenkomst te ontbinden wegens verwijtbaar handelen van de werknemer of anders op grond van een verstoorde arbeidsverhouding. De monteur voert aan dat hij in zijn positie is benadeeld als gevolg van zijn meldingen. Het ontbindingsverzoek kan niet los worden gezien van het feit dat hij steeds heeft aangekaart dat de bakfietsen een gevaar opleverden voor de veiligheid van personen.
Rechter begrijpt frustratie en emotie werknemer
De kantonrechter is het met de monteur eens. Belangrijk is dat de monteur, ook volgens de werkgever, altijd goed gefunctioneerd heeft. Dit werd pas anders toen zijn meldingen over de framebreuken het dienstverband gingen overheersen. Toen het management het niet wilde horen, werd de monteur harder in zijn uitlatingen. Daardoor ging het management zich toenemend aan hem storen.
De kantonrechter toont echter begrip voor de toenemende frustratie en emotie bij de monteur. Die zullen niet hebben bijgedragen aan zijn wijze van communiceren. Bovendien, als de werkgever iets gedaan had met de meldingen, had het zover niet hoeven komen.
Bewijslast ligt bij de werkgever
Artikel 17eb Wet bescherming klokkenluiders (Wbk) bepaalt dat bij benadeling van een melder wordt vermoed dat de benadeling het gevolg is van de melding. Daarom moet de werkgever bewijzen dat de melding geen verband houdt met zijn wens om de arbeidsovereenkomst te ontbinden. De werkgever slaagt hier niet in.
Redelijke gronden om misstand aan te nemen
Vervolgens kijkt de rechter of de melder ‘redelijke gronden’ had om aan te nemen dat de gemelde informatie juist is. Daarbij is het voldoende dat de melder redelijke vermoedens of bedenkingen kenbaar maakt. Hij hoeft geen positief bewijs aan te dragen om voor klokkenluidersbescherming in aanmerking te komen.
De situatie die hier aan de orde is voldoet aan deze criteria. Dat blijkt ook uit de wijze waarop de NVWA op de melding heeft gereageerd. De werknemer had redelijke gronden om een vermoeden van een misstand aan de orde te stellen.
De werknemer beroept zich daarmee terecht op de klokkenluidersbescherming. De verwijten aan zijn adres en ook het ingediende ontbindingsverzoek zijn dus niet terecht. De slotsom is dat het ontbindingsverzoek wordt afgewezen.
Bron: Rechtbank Midden-Nederland 5 maart 2024, ECLI:NL:RBMNE:2024:1257
